Karavaan 2026: Extern toezicht
Missie & Strategie
Als de grondstoffen voor goed toezicht bestaan uit mensen (expertise, inzet), informatie (inzicht) en een geoliede organisatie (processen, procedures, methodologie), dan dienen missie en strategie ertoe om al deze elementen gericht samen te brengen. Noem het sturen, besturen, managen of coördineren. Van een goede strategie hangt het af of toezicht optimaal impact heeft op de samenleving.
Actuele vraagstukken
- Wat is dat eigenlijk; optimaal impact van toezicht? Valt dit te omschrijven, te benoemen en te meten?
- Wat is de rol van de context, van de politiek, van doelgroepen, van de samenleving én; mogen die mee-sturen, mee-leven of anderszins mee-doen?
- Wat voor strategieën, methoden of interventie-middelen zijn er; hebben we een compleet overzicht? Zijn die toepasbaar en goed op elkaar af te stemmen? Zijn sommige beter dan andere?
- Hoe valt te bepalen wat de optimale strategie of instrumentmix is?
Voor wie?
Directies
Beleidsafdelingen
Managers.
Hoofden toezicht of handhaving.
Domein-specialisten of domein coördinatoren.
Opzet
De karavaan voor externe toezichthouders over Missie en Strategie is ingericht om het onderwerp in al zijn facetten te onderzoeken.
Dit in zes stappen, zes halteplaatsen met verschillende sprekers, interactie en coaches.
Voer voor iedere beslisser in toezichtsland.
Deelnemers brengen een probleem of project in, dat na afloop van de gemeenschappelijke tocht als af ‘werkstuk’', notitie of oplossingsrichting vorm heeft gekregen.
We geven onderstaand de opzet weer in termen van onderwerpen en sprekers, maar kunnen inspelen op urgente vragen vanuit de groep.
Programma
De karavaan vindt plaats in het voorjaar van 2026 (febr., maart en april, de zomer is immers te warm om in de woestijn te reizen) en wel in 6 dagen van 9.30 tot 16.30 uur, om de week op donderdag. Hieronder het programma in grote lijnen. Bij het vertrek van de karavaan wordt een meer gedetailleerde versie gedeeld die het resultaat is van de inschrijvingen van participanten en de ingebrachte onderwerpen/problemen. Iedere karavaan etappe kent in principe drie onderdelen: informatie/input van een of meer sprekers met discussie; workshop/training met interactiemomenten en eigen reflectie op de ontwikkeling van probleemstelling.
Karavaan etappe 1
Donderdag 19 februari 2026
De Karavaan gaat van start, maar waarheen?
Missie, doelen en strategieën van toezicht
- Wat betekent missie gedreven werken?
- Hoe veranker je dit in de strategie?
- Welke uitdagingen en risico’s kleven hieraan?
- Wat betekent dit voor het vakmanschap van de toezichthouder?
- De rol van de bestuurlijke context, checks & balances
Met medewerking van:
- mr. Boukje van der Lecq, directeur SodM (Staatstoezicht op de Mijnen)
- dr. mr. Dick Ruimschotel, auteur Goed Toezicht, principes van professionaliteit, democratie en good governance
- prof. dr. Melanie Ehren. Hoogleraar Educational Governance , Vrije Universiteit Amsterdam
Moderator dr. mr. Dick Ruimschotel
Karavaan etappe 2
donderdag 26 februari 2026
De Karavaan kiest koers, maar hoe?
Variaties van toezicht
modern en traditioneel toezicht
- Variaties van toezicht; hoeveel soorten toezicht of strategieën zijn er wel niet? t
- Traditioneel en modern toezicht; vervloeiende grenzen.
- Zelfregulering, systeem- en metatoezicht
- Vormen van leren; door de toezichthouder zelf, bij onder toezicht staande organisaties en als schakel in een lerende overheid.
Met medewerking van:
- Martin de Bree, Rotterdam School of Management en directeur Next Step Management
- Paul Meerman, Strategisch Adviseur Leefomgeving en Milieu Omgevingsdienst
- Martin Dees, expert publieke verantwoording en audit, adviseur Algemene Rekenkamer
Moderator dr. ing. Martin de Bree,
Karavaan etappe 3
donderdag 12 maart 2026
De karavaan beoordeelt succes, kan dat?
Effectiviteit van toezicht
sturen op informatie en risico
- Wat is effectiviteit eigenlijk? Andere doelen of waarden ook belangrijk?
- Waar gaat het om; gemeten, bewezen, verwachte en/of geschatte effectiviteit.
- Risico's in soorten en maten.
- Onderzoek,, innovatie, informatie en evaluatie als onderdelen van goed toezicht.
Met medewerking van:
- Frans Leeuw, em. hoogleraar sociale vraagstukken, expert evaluatie
- Kees Huizinga, coördinerend/ specialistisch inspecteur, Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)
- Pieter Vreeburg; senior onderzoeker risico-analyse en risicomodellering, Innovatie Lab. DCMRt
Moderatoren: ing. Pieter Vreeburg en dr. mr. Dick Ruimschotel
Karavaan etappe 4.
Donderdag 26 maart 2026
Het steeds veranderende landschap; vereist steeds veranderende routes?
Innoveren
een noodzakelijk goed
- De (potentiële) rol van innovatie in een organisatie
- Innoveren als een kunst en een kunde; hoe dan
- Innoveren binnen en buiten toezicht, AI op hoofdlijnen
- fluiditeit en de gevolgen voor toezicht
Met medewerking van:
- Hans Schonfeld MCM, voormalig portefeuillehouder innovatie bij de Nederlandse politie, research Fellow TUD/TNO
- drs. Ruud Staijen, commissaris van politie, vernieuwer.
Moderator Hans Schönfeld MCM
Karavaan etappe 5.
Donderdag 16 april 2026,
Twee karavanen komen samen. Wat levert dat op?
speciale tijd: 14.00 tot 20.30 incluis diner
Intern en Extern Toezicht
Aanvullende Invloeden
- Programma samen met de karavaan voor intern toezicht.
- Relatie tussen extern en intern toezicht: concurrentie, convergentie of conflict
- Cultuur van compliance of van verantwoordelijkheid; (semi)publieke en private verantwoordelijkheden en vormen van samenwerking
- Informeel en formeel sturen
Met medewerking van o.a. drs. mr. Edith Weijnen. expert bestuurlijk toezicht
Moderatoren: Hans Schonfeld MCM en dr. mr. Dick Ruimschotel
Karavaan etappe 6.
donderdag 23 april 2026
Einde van de karavaan is niet het einde van de reis. Hoe verder?
De optimale interventiemix
alle middelen samenbrengen
- De optimale interventiemix; hoe doe je dat (goed)?
- Strategie per norm, onderwerp, afdeling of organisatie? Hoe genuanceerd is wenselijk; hoeveel maatwerk is mogelijk?
- Korte en lange termijn strategieën; wat is het verschil?
- Wat zijn de dilemma’s, de bottlenecks, de oplossingsrichtingen?
- Op zoek naar balans in visie en strategie, grenzen en mogelijkheden, heden en toekomst!
Met medewerking van participanten, moderatoren en evt. gastsprekers in samenspraak
Moderatoren: Hans Schonfeld, MCM en dr. mr. Dick Ruimschotel
Tableau de la Troupe
- met een indicatie van (ex)functies en expertise gebieden -
Dr. Ing. Martin de Bree MBA
Rotterdam School of Management Erasmus Universiteit,
Directeur Next Step Management
Bedachtzaam maar wel vooruitgaand!
Expertise gebieden:
- moderne vormen van toezicht en regulering
- systeem- en metatoezicht
- governance
- innovatie en lerende organisaties
Prof. dr. Frans Leeuw
Hoogleraar emeritus Universiteit Utrecht en Maastricht.
adviseur WereldBank
ex-Voortter Vide
Een veelvraat van literatuur en een enthousiasmerende jongleur van concepten
Expertise gebieden:
- evaluatie
- toezicht
- big data
mr. Boukje van der Lecq
Directeur Staatstoezicht op de Mijnen
Manoeuvreren tussen departement en samenleving
Expertise gebieden:
- bestuur
- strategie
- toezicht i.h.a.
Pieter Vreeburg
InnovatieLab DCMR regionale milieudienst
Innoveren als toevoegen van waarde!
Expertise gebieden:
- innovatie en onderzoek
- project management
Kees Huizinga
coördinerend/ specialistisch inspecteur, Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)
Blijven leren van resultaten
Expertise gebieden:
- methoden en strategieen van toezicht
- effectonderzoek
Dr. Martin Dees
Expert publieke verantwoording & audit Strategisch Adviseur, Algemene Rekenkamer
Voormalig hoogleraar Public Accounting and Auditing Nyenrode University
Rekenschap afleggen!
Expertise gebieden:
- publieke verantwoording
- auditing
- lines of responsibility
- waarborgen in organisatie
Paul Meerman
Strategisch Adviseur Leefomgeving en Milieu, Omgevingsdienst MW-Brabant
Toezicht is een kwestie van doen!
Expertise gebieden:
- systeemtoezicht
- milieu toezicht
- innovatie
Prof. dr. Melanie Ehren
University College in Londen (tot 2019)
Voormalig directeur van research Institute Learn. Hoogleraar Educational Governance aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Motto. Leren van anderen!
Expertise gebieden:
- comparative research in education
- accountability, evaluation, assessment, school inspections, school improvement and teacher agency
mr. drs. Edith Weijnen
Inspecteur besturings-toezicht ILT. Ombuds- vrouw hoger onderwijs (Erasmus Universiteit). Voormalig advocaat, voorzitter geschillen commissies toezicht
Verandering van perspectief vergroot je mogelijkheden
Expertise gebieden:
- bestuurlijk toezicht
- bemiddelend toezicht
Dr. Mr. Dick Ruimschotel
Directeur/bestuurder Good Governance Centre
directeur CMC (T11 Group)
Auteur handboek Goed Toezicht, Bedenker van de Tafel van 11 (T11) en Computer Assisted Toezicht Strategie (CATS)
Niets is zo praktisch als een goede theorie!
Expertise gebieden
- methodologie
- strategie, interventies, effectiviteit
- informatie- en kennis-management
Hans Schönfeld MCM
Eigenaar H&S kunst en advies. Ervaren leider, toezichthouder en vernieuwer (innoveren, fluïditeit, omvormen van focus van organisatie naar organiseren).
Auteur van onder meer: Dancing with Change & Fluidity, from organization to organizing (1e en 2e druk 2025).
Een organisatie moet zich als een ameube leren aan te passen.
Expertise gebieden:
- politiek, beleid, bestuurlijke context
- extern toezicht en intern toezicht
Toelichting
Er wordt een literatuurlijst of syllabus samengesteld uit artikelen van o.a. de sprekers. Alle deelnemers krijgen het handboek Goed Toezicht, zowel in de papieren versie als digitaal. Er wordt gebruik gemaakt van groupsystems (via tel. of laptop) een flexibel digitaal werkboek, waarin deelnemers hun eigen dossier opbouwen (laptop). Dit betekent dat aan het eind alle participanten een conceptnotitie hebben in een geëigende vorm; bijvoorbeeld een rapport, een omschrijving van een nieuw product of een voorstel voor (een deel van de) toezichtstrategie. Dit concept eindproduct is in principe geschikt om te dienen als een interne startnotitie binnen de toezichtorgaanisatie. Men kan zich opgeven als individuele toezichthouder of als toezichthoudende instantie. Zie verder tabblad 'Baten en kosten’ of 'Inschrijving'.
Nadere inlichtingen
Voor nadere informatie kunt u mailen of bellen met de moderatoren: Martin de Bree of met Dick Ruimschotel.
Martin de Bree
info@nextstepmanagement.nl.
tel. 06-51612866.
Dick Ruimschotel
ruimschotel@t11.net tel 06-53246708
